Antalya İbradı GES ve Güneş Enerjisi Kurulumu

İbradı, nüfusu bakımından Antalya'nın en küçük ilçesi. Manavgat'ın kuzeyinde, Toros'ların yüksek kesimlerinde ceviz bahçeleri ve ormanlarla çevrili bu ilçede yıl boyu yaşayanların önemli bir kısmı emekliler; yaz aylarında ise büyük şehirlerde yaşayan aileler köy evlerine dönüyor. Evler çoğunlukla müstakil, bahçeli ve geleneksel taş ile ahşap dokusunu koruyor.

Bu yapı, İbradı'da güneş enerjisinin ölçeğini de belirliyor. Burada büyük çatı santralleri değil, bir evin buzdolabını, aydınlatmasını, su pompasını ve birkaç küçük cihazını karşılayan sade sistemler kuruyoruz. Asıl hedefimiz, ihtiyacın üzerinde bir sistem satmamak ve kurulan sistemin yıllarca kimseyi uğraştırmadan çalışması.

Şebekeye bağlı evlerde kapasiteyi son bir yılın faturalarına bakarak belirliyoruz. İbradı'da evlerin birçoğu yılın yalnızca bir bölümünde dolu olduğundan, faturadaki aylık dalgalanmalar oldukça büyük; bu yüzden toplam tüketim kadar, tüketimin hangi aylarda yapıldığına da bakıyoruz.

Şebekesi olmayan evlerde ise elimizde fatura olmadığı için cihaz listesiyle çalışıyoruz: hangi cihaz, kaç watt, günde kaç saat. Bu liste çıkarıldığında çoğu köy evinin ihtiyacının birkaç panel ve orta boy bir bataryayla karşılanabildiği görülüyor. Bir evin elektriğini karşılamak için gereken panel sayısının nasıl hesaplandığını bir eve kaç güneş paneli gerekir sorusunda adım adım anlattık.

İbradı'da üç senaryo da karşımıza çıkıyor. İlçe merkezinde ve Ormana gibi büyük mahallelerde şebeke var ve çoğu zaman güvenilir; burada faturayı düşürmek için on-grid bir sistem yeterli. Şebekesi olan ama kış fırtınalarında kesinti yaşayan evlerde batarya destekli hibrit sistem, hem fatura hem de süreklilik için öneriyoruz.

Köylerden uzak yayla evlerinde ve bahçe kulübelerinde ise şebeke hattı hiç bulunmuyor. Bu noktalarda tamamen bağımsız off-grid sistem tek seçenek. Hangisinin size uygun olduğunu, evinizin şebekeye uzaklığına ve son kışlarda yaşadığınız kesintilere göre keşifte birlikte belirliyoruz. Benzer dağ köylerindeki çalışmalarımızı komşu Akseki ve Manavgat sayfalarımızda da bulabilirsiniz.

İbradı ve Ormana, geleneksel taş ve ahşap evleriyle bilinen, mimari dokusu korunmaya değer yerleşimler. Bu evlerde paneli sokaktan en çok görünen çatı yüzeyine koymak yerine arka çatı yüzeylerini ya da bahçede zemin üzerine kurulan alçak bir konstrüksiyonu tercih ediyoruz. Tamamen siyah çerçeveli paneller de kiremit ve ahşap dokuyla daha uyumlu bir görüntü sağlıyor.

Tescilli veya koruma alanındaki yapılarda uygulamadan önce ilgili izin gerekip gerekmediğini kontrol ediyoruz. İnverter, pano ve batarya gibi ekipmanları da evin dış cephesine değil, ahır, kiler ya da odunluk gibi yardımcı yapıların içine yerleştirerek evin görünüşünü olduğu gibi bırakıyoruz.

İbradı'daki evlerin çoğunda kiremitler yıllar önce yapılmış ahşap bir çatı iskeletinin üzerinde duruyor. Bu çatılara panel eklemeden önce mertek ve aşıkların durumunu, nem ya da böcek nedeniyle zayıflamış bölümler olup olmadığını kontrol ediyoruz. Panellerin kendisi hafif olsa da kış aylarında üzerlerinde biriken kar, çatıya ek bir yük bindiriyor.

Panel konstrüksiyonunu kiremitlerin altından geçen çatı kancalarıyla doğrudan ahşap taşıyıcıya sabitliyor, kiremitleri kırmadan yerinden alıp yeniden diziyoruz. Çatıda zaten onarım gerektiren bir bölüm varsa, paneli kurmadan önce o bölümün tamir edilmesini öneriyoruz; panel kurulduktan sonra altındaki kiremide ulaşmak daha zahmetli oluyor.

Ürünlü köyü yakınındaki Altınbeşik Mağarası ve çevresindeki doğa rotaları İbradı'ya her yıl ziyaretçi getiriyor. Bu rota üzerindeki köy kahvaltısı yapan işletmeler, küçük pansiyonlar ve kafeler için soğutucular, çay ve kahve makineleri ile aydınlatma temel yükler.

Ziyaretçi yoğunluğunun hafta sonlarına toplandığı bu işletmelerde, hafta içi üretilen enerjiyi bataryada biriktirip yoğun günlerde kullanan hibrit sistemler iyi sonuç veriyor. Yüksek güç çeken semaver ve ızgara gibi cihazları güneşin en güçlü olduğu öğle saatlerine kaydırmak da bataryanın gereğinden büyük seçilmesini önlüyor.

İbradı'nın ceviz bahçelerinde hasat, güneşin hâlâ güçlü olduğu eylül ve ekim aylarına denk geliyor. Cevizlerin kurutulmasında kullanılan fanlar ile yıkama ve kırma makineleri gibi ekipmanları gündüz saatlerinde güneşten beslemek, hasat dönemindeki ek elektrik giderini azaltıyor.

Yılın geri kalanında ise aynı sistem ev ve bahçe tüketimini karşılamaya devam ediyor. Kırma makinesi gibi kalkışta yüksek akım çeken motorlu cihazların inverteri zorlamaması için, inverter gücünü bu cihazların kalkış değerine göre seçiyoruz.

Son yıllarda İbradı ve Ormana'da eski köy evlerini aslına uygun şekilde onarıp yeniden kullanan, bir kısmını da pansiyona çeviren aileler artıyor. Restorasyon, güneş enerjisini eklemek için en doğru zaman: elektrik tesisatı zaten yenileniyor, duvarlar ve döşemeler açılıyor, kabloları görünmeyecek şekilde yerleştirmek için fırsat doğuyor.

Restorasyon projelerinde mimarla birlikte çalışarak panellerin yerini, çatıdan teknik odaya inen kablo güzergâhını ve batarya için ayrılacak alanı proje aşamasında belirliyoruz. Böylece duvara sonradan kanal açmak ya da dış cepheye kablo kanalı geçirmek gerekmiyor; evin tarihi görünüşü korunurken modern bir enerji sistemi göze batmadan çalışıyor.

Ceviz ve meyve bahçelerinde benzinli motorlu tırpanların ve testerelerin yerini giderek şarjlı aletler alıyor. Şarjlı budama makası, akülü tırpan ve küçük zincirli testerelerin bataryaları, güneş enerjisi sistemi için ideal yükler: gün içinde, güneş varken şarj ediliyorlar ve şebekeye ya da jeneratöre hiç ihtiyaç duymuyorlar.

Bahçe kulübesine kurulan küçük bir panel ve batarya seti, bu aletlerin şarjına ek olarak aydınlatma ve küçük bir su pompasını da karşılayabiliyor. Bahçesi evden uzak olan üreticiler için bu tür kompakt setleri, alet bataryalarının şarj gücüne göre boyutlandırıyoruz.

İbradı'nın yayla ve köy yerleşimlerinde aynı ailenin birkaç evi çoğu zaman birbirine birkaç on metre mesafede duruyor. Şebekesiz bu evlerin her birine ayrı panel, inverter ve batarya kurmak yerine, tek bir güçlü sistem kurup evlere ayrı hatlarla dağıtmak toplam maliyeti belirgin şekilde düşürebiliyor.

Bu tür ortak sistemlerde her eve ayrı bir sigorta ve gerekirse ayrı bir sayaç koyarak kimin ne kadar kullandığını görünür kılıyoruz. Evlerden biri uzun süre boş kaldığında diğerleri o evin payını kullanabiliyor; aile içinde hangi evin öncelikli olacağı gibi kararları da kurulumdan önce netleştirmenizi öneriyoruz.

İbradı'da sistemlerimizi kullananların bir kısmı akıllı telefon uygulamalarıyla uğraşmak istemeyen ileri yaştaki ev sahipleri. Bu evlerde sistemin durumunu evin içinden görülebilen sade bir göstergeye bağlıyor, panodaki şalterleri büyük ve okunaklı etiketlerle işaretliyoruz.

Ailenin şehirde yaşayan bireyleri isterse, inverterin izleme uygulamasını onların telefonuna kuruyoruz. Böylece ev sahibi hiçbir şeyle uğraşmadan, olası bir arızayı ailesi uzaktan fark edip bize haber verebiliyor. Kurulum günü sistemin nasıl kapatılıp açılacağını ev sahibine birkaç kez birlikte deneyerek gösteriyoruz.