Antalya Manavgat GES ve Güneş Enerjisi Kurulumu

Manavgat, Antalya'nın yüz ölçümü en geniş ilçelerinden biri. Side'nin antik limanı ve büyük otelleri, Manavgat Irmağı boyunca uzanan şehir merkezi, Beşkonak ve Tazı Kanyonu gibi doğa turizmi noktaları, Çolaklı'dan Evrenseki'ye uzanan tarım köyleri ve Toros eteklerindeki dağınık yerleşimler aynı ilçe sınırları içinde.

Bu genişlik, Manavgat'ta GES projelerini iki uca yayıyor: bir yanda kendi trafosu olan, yüzlerce odalı otellerin çatı ve otopark sistemleri; diğer yanda şebekeye kilometrelerce uzak bir kanyon tesisinin ya da villanın tamamen bağımsız off-grid sistemi. İlçede tamamladığımız iki off-grid proje, bu ikinci uçtaki deneyimimizin somut örnekleri.

Tazı Kanyonu'nda elektrik hattının ulaşmadığı bir noktada faaliyet gösteren zipline işletmesi için 14 adet 450 Wp panel (6,3 kWp), 11 kWe off-grid inverter ve 15 kWh lityum bataryadan oluşan, tamamen şebekeden bağımsız bir sistem kurduk; ayrıntılar Manavgat Zipline GES proje sayfasında. İşletmenin elektriği gündüz panellerden, akşamları ise bataryada depolanan enerjiden karşılanıyor.

Kanyonun nemli ve yağışlı koşullarına karşı elektrik ekipmanlarını özel ölçülerde üretilmiş, su korumalı bir dış cephe panosunda topladık. Kanyon arazisinde malzeme taşıma ve montaj planlaması projenin en zorlu kısmıydı. Turizm işletmelerinde tüketim hava durumundan çok ziyaretçi yoğunluğuna bağlı olduğu için, benzer projelerde batarya kapasitesini yoğun sezonun kalabalık günlerini de göz önüne alarak belirliyoruz.

Manavgat'ta şehir merkezine uzak bir villa için kurduğumuz 9,68 kWp'lik Demirtaş GES, tamamen şebekeden bağımsız çalışıyor. Bu tür parsellerde ev sahibinin önündeki asıl soru, en yakın direkten eve hat çekmenin mi yoksa off-grid bir sistem kurmanın mı daha ekonomik olduğu.

Bu karşılaştırmayı keşifte somut rakamlarla yapıyoruz: hattın uzunluğu, gereken direk ve trafo, dağıtım şirketinin talep edebileceği bağlantı bedeli ve sürecin süresi bir tarafta; panel, inverter, batarya ve batarya yenileme maliyeti diğer tarafta. Birkaç yüz metreyi aşan mesafelerde off-grid sistem çoğu zaman hem daha hızlı hem de daha ekonomik çıkıyor; şebekenin ileride gelme ihtimali varsa ise hibrit inverterle kurup sonradan bağlanabilecek bir yapı öneriyoruz.

Side, Kumköy, Sorgun ve Titreyengöl çevresi, Manavgat'ın büyük otellerinin toplandığı kuşak. Bu ölçekteki tesislerin çoğu kendi trafosu üzerinden orta gerilimden besleniyor.

Böyle tesislerde GES bağlantısı alçak gerilim tarafında tesisin iç tüketimine yapılıyor ve sistemin gücü mevcut trafo kapasitesiyle uyumlu olacak şekilde planlanıyor. Tasarım aşamasında tesisin elektrik projesini ve trafo bilgilerini inceleyerek bağlantı noktasını belirliyoruz. Otel ölçeğindeki projelere yaklaşımımızı sanayi ve otel GES sayfamızda ayrıntılı anlattık.

Büyük otellerde klima yükü yalnızca gündüz değil, misafirlerin odalarda olduğu akşam ve gece saatlerinde de yüksek. Güneş üretimi ise öğleden sonra düşmeye başlıyor. Bu zaman farkını kapatmanın batarya dışındaki bir yolu, soğutmayı enerji olarak değil soğuk olarak depolamak.

Merkezi soğutma grubuyla çalışan bazı tesislerde, gündüz panellerin ürettiği elektrikle fazladan soğuk su ya da buz üretip yalıtımlı tanklarda biriktirmek ve akşam bu soğuğu klima devresine vermek mümkün. Bu yöntem her tesise uygun değil; mevcut soğutma altyapısına, tank için ayrılabilecek alana ve yatırım bütçesine bağlı. Uygun tesislerde, kimyasal bataryaya göre çok daha uzun ömürlü bir depolama çözümü sunduğu için fizibilitede bu seçeneği de değerlendiriyoruz.

Oymapınar Baraj Gölü'nün oluşturduğu Yeşil Kanyon, tekne turları ve göl kıyısındaki restoranlarıyla Manavgat'ın en çok ziyaret edilen doğa noktalarından biri. Göl kıyısındaki işletmelerin bir kısmı şehir şebekesine uzak, dik yamaçlar ve dar yollar nedeniyle hat çekmenin zor olduğu konumlarda bulunuyor.

Bu işletmelerde mutfak soğutucuları, aydınlatma ve iskele pompalarını hibrit ya da off-grid sistemlerle besliyoruz. Kanyon duvarlarının sabah ve akşam düşürdüğü gölgeyi keşifte ölçüyor, panelleri gün boyu en uzun süre güneş alan noktaya yerleştiriyoruz. Su kenarındaki yapılarla ilgili izin kısıtlarını da uygulama öncesinde kontrol ediyoruz.

Side'nin antik kenti ve tarihi yarımadası, sit alanı statüsünde ve bu bölgedeki butik oteller, pansiyonlar ve restoranlar yapılara eklenecek tesisatlar konusunda sıkı kurallara tabi olabiliyor. Antik tiyatro ve Apollon Tapınağı çevresindeki manzarayı bozabilecek çatı kurulumları için ilgili koruma kurulunun görüşü gerekebiliyor.

Bu bölgedeki işletmelerle önce parselin statüsünü sorguluyor, izin gerekiyorsa görünürlüğü en düşük yerleşimi önererek başvuruyu hazırlıyoruz. Çatıda uygun alan bulunamazsa sistemi işletmenin yarımada dışındaki deposu ya da personel binası gibi başka bir yapıda kurmanın mümkün olup olmadığını değerlendiriyoruz.

Köprülü Kanyon'a açılan Beşkonak çevresindeki rafting tesisleri, sezon boyunca her gün yüzlerce ziyaretçi ağırlıyor. Bu tesislerde tüketim günün belirli saatlerine yığılıyor: sabah grupların kahvaltısı ve ekipman dağıtımı, öğleden sonra dönüşte duşlar, sıcak su ve yemek. Akşam ise tesis büyük ölçüde boşalıyor.

Bu profil, güneş enerjisi için oldukça uygun: tüketimin büyük kısmı gündüz ve sezonun en güneşli aylarında. Duşlar için kullanılan sıcak suyu gündüz panellerden beslenen ısı pompalı ısıtıcılarla hazırlamak ve sıcak su deposunu büyük tutmak, akşam yoğunluğunu bataryaya ihtiyaç duymadan karşılamayı sağlıyor. Nehir kenarındaki tesislerde ekipmanı olası su yükselmesinin üzerinde konumlandırıyoruz.

Manavgat ve Side'deki küçük pansiyon ve apart otellerde sıcak su, elektrik faturasının en büyük kalemlerinden biri olabiliyor. Elektrikli termosifonlarla çalışan tesislerde suyu gündüz güneş varken ısıtacak şekilde zamanlamak ya da ısı pompalı su ısıtıcılara geçmek, GES'ten gelen elektriğin tesiste kalan payını belirgin şekilde artırıyor.

Keşif sırasında sıcak su sisteminizi de inceleyerek GES ile birlikte en verimli kombinasyonu öneriyoruz.

Manavgat'ın doğusundaki Çolaklı, Evrenseki ve Kızılağaç çevresinde birçok aile hem seracılık hem de turizmle geçiniyor: kışın serada sebze yetiştirip yazın evin bir bölümünü ya da bahçedeki apartları turistlere kiralıyor. Bu ailelerde elektrik tüketimi yıl boyunca el değiştiriyor; kışın sera pompaları ve havalandırma, yazın klimalar ve sıcak su öne çıkıyor.

Bu iki profil birbirini tamamladığı için, aynı aboneliğe bağlanabilen yüklerde güneş enerjisi yıl boyunca daha dengeli kullanılıyor. Sera ve pansiyonun ayrı aboneliklerde olduğu durumlarda ise hangi aboneliğe ne büyüklükte sistem bağlamanın daha avantajlı olduğunu iki tüketimi yan yana koyarak hesaplıyoruz. Dere yataklarına yakın düşük parsellerde inverter ve panoları olası su seviyesinin üzerine yerleştiriyoruz.

Manavgat'ın sahil otelleriyle kanyon içindeki tesisleri arasında saatlik yolculuklar olabiliyor. Bu yüzden keşifleri bölge bölge planlıyor, kanyon ve dağ yollarındaki işler için hava ve yol durumunu önceden kontrol ediyoruz. Off-grid sistemlerde arıza durumunda tesisin elektriksiz kalmaması için kritik yedek parçaları kurulumla birlikte sahada bırakmayı öneriyoruz.

Uzaktan izlemeye bağlı sistemlerde batarya ve inverter durumunu takip ederek sorunların çoğunu ziyaret gerekmeden tespit ediyoruz. Komşu Alanya, Serik, Akseki ve İbradı ilçelerindeki projelerimizle aynı servis ağını kullanıyoruz; şebekesiz sistemlerin genel mantığını ise off-grid güneş enerjisi sayfamızda bulabilirsiniz.